ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ତଥା ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀଠାରେ ଜାତୀୟ ସମବାୟ ନୀତି-୨୦୨୫ ଉନ୍ମୋଚନ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅବସରରେ କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ କ୍ରିଷନ ପାଲ ଗୁର୍ଜର, ଶ୍ରୀ ମୁରଲୀଧର ମୋହୋଲ, ସମବାୟ ସଚିବ ଡକ୍ଟର ଆଶିଷ କୁମାର ଭୁଟାନୀ, ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ନୂତନ ସମବାୟ ନୀତିର ଡ୍ରାଫ୍ଟିଂ କମିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଶ୍ରୀ ସୁରେଶ ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ଅନେକ ମାନ୍ୟଗଣ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।ଜାତୀୟ ସମବାୟ ନୀତି-୨୦୨୫ର ଉନ୍ମୋଚନ ସମାରୋହକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୁରେଶ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ୪୦ ଜଣିଆ କମିଟି ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବା ପରେ ଦେଶର ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ଏବଂ ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ ସମବାୟ ନୀତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି। ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସମବାୟର ଏକ ଉନ୍ନତ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ୪୦ ଜଣିଆ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଆଞ୍ଚଳିକ କର୍ମଶାଳା ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା ଏବଂ ସମବାୟ ନେତା, ବିଶେଷଜ୍ଞ, ଶିକ୍ଷାବିତ୍, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସହ ଏହି ନୀତିର ଚିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲା। ଏହି କମିଟି ପ୍ରାୟ ୭୫୦ଟି ପରାମର୍ଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା, ୧୭ଟି ବୈଠକ କରିଥିଲା ଏବଂ ଆରବିଆଇ ଓ ନାବାର୍ଡ ସହିତ ପରାମର୍ଶ ପରେ ଏହି ନୀତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେଇଥିଲା।ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏକ ସମବାୟ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗତ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବା ବେଳେ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ଦଳ ଥିଲା। ଏବେ ୨୦୨୫ ମସିହାରେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ସରକାର ଦ୍ୱିତୀୟ ସମବାୟ ନୀତି ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି, ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ସହିତ ଏହା ପୁଣି ସେମାନଙ୍କର ଦଳ ଭାବେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଛି। ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଦେଶ ଏବଂ ଏହାର ବିକାଶ ପାଇଁ ଯାହା ଆବଶ୍ୟକ ତାହା ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଶାସନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ବୁଝାମଣା ଥିବା ଦଳ ହିଁ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇପାରିବ।କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୂତନ ସମବାୟ ନୀତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ‘ସହକାର ସେ ସମୃଦ୍ଧି “(ସମବାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସମୃଦ୍ଧି) ର ପରିକଳ୍ପନାକୁ ପୂରଣ କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ପଦକ୍ଷେପ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ମୋଦୀ ସରକାର ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ୍ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ କରିବା ଲାଗି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ଭାରତ ଏହାର ୧.୪ କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ସମାବେଶୀ ବିକାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ବହନ କରେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ମଡେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସାମୂହିକ ବିକାଶ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ଜରିଆରେ ଜାତୀୟ ପ୍ରଗତି ହୋଇପାରିବ।ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱାଧୀନତାର ପ୍ରାୟ ୭୫ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ। ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ସମୟରେ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ର ଏକ ଜରାଜୀର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲା। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ‘ସହକାର ସେ ସମୃଦ୍ଧି’ ର ସଂକଳ୍ପକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଗଠିତ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଫଳତା ହେଉଛି ଆଜି ଦେଶର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସମବାୟ ୟୁନିଟର ସଦସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ବ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବିଗତ ଚାରି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପରେ କର୍ପୋରେଟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ସମାନ ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୨୦୨୦ ପୂର୍ବରୁ କିଛି ଲୋକ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସେମାନେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି।କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ତୃତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ୧.୪ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ବିକାଶ ଉପରେ ସମାନ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ୧.୪ କୋଟି ନାଗରିକଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ସହିତ ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମାବେଶୀ ଭାବେ ବିକଶିତ କରିବାର କ୍ଷମତା କେବଳ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରର ରହିଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୃହତ ଉଦ୍ୟୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଠାରୁ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣର ପୁଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ଏକ ଅନନ୍ୟ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସମବାୟ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିବା ସମୟରେ ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଭାରତର ୧.୪ କୋଟି ଲୋକଙ୍କ-ବିଶେଷ କରି ଗ୍ରାମ, କୃଷି, ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳା, ଦଳିତ ଏବଂ ଆଦିବାସୀଙ୍କ ବିକାଶ ଉପରେ ରହିବ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ନୂତନ ସମବାୟ ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ‘ସହକାର ସେ ସମୃଦ୍ଧି “ଜରିଆରେ ୨୦୪୭ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଏକ ବିକାଶିତ ଭାରତ ନିର୍ମାଣ କରିବା। ସେ ବୁଝାଇଥିଲେ ଯେ ଏହି ନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବୃତ୍ତିଗତ, ସ୍ୱଚ୍ଛ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା-ସକ୍ଷମ, ଉତ୍ତରଦାୟୀ, ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଏବଂ ସଫଳ ଛୋଟ ସମବାୟ ୟୁନିଟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା-ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗ୍ରାମରେ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ ସମବାୟ ୟୁନିଟ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।ଅମିତ ଶାହ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଛଅଟି ସ୍ତମ୍ଭକୁ ପରିଭାଷିତ କରାଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା : ମୂଳଦୁଆକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ସକ୍ରିୟତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା, ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ସମବାୟ ସମିତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ସମାବେଶୀତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରସାରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରିବା, ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବା ଏବଂ ଯୁବ ପିଢ଼ିକୁ ସମବାୟ ବିକାଶ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା।କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଟ୍ୟାକ୍ସି ସେବା, ବୀମା ଏବଂ ସବୁଜ ଶକ୍ତି ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ସେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ୟାକ୍ସି ଏବଂ ବୀମା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ସେ ବୁଝାଇଲେ ଯେ ଏହି ଉଦୀୟମାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମବାୟ ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକର ଅଂଶଗ୍ରହଣର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସଫଳ ସମବାୟ ସମିତିଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି ହୋଇ ନୂତନ ସମବାୟ ସଂସ୍ଥା ଗଠନ କରିବେ, ଯାହା ଏହି ନୂତନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବ। ଏହି ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ମିଳୁଥିବା ଲାଭ ଶେଷରେ ଗ୍ରାମୀଣ ସ୍ତରରେ ପ୍ରାଥମିକ କୃଷି ଋଣ ସମିତି (ପାକସ୍) ର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ବୃହତ ଏବଂ ସୁଦୃଢ଼ ସମବାୟ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ନିର୍ମାଣ କରିବା। ଏଥି ସହିତ, ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଦେଶର ବିକାଶ ଲାଗି ସହଯୋଗ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପକରଣ ହୋଇପାରିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ।ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ସରକାର ଦିନର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସମବାୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସହାୟତା ଦେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। ତଥାପି, ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକ ନିଜକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ୮୩ଟି ହସ୍ତକ୍ଷେପ ପଏଣ୍ଟ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୫୮ଟି ପଏଣ୍ଟ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି ଏବଂ ୩ଟି ପଏଣ୍ଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି। ୨ଟି ବିନ୍ଦୁ ରହିଛି ଯାହାର ନିରନ୍ତର ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଆବଶ୍ୟକ। ଏବେ ଅବଶିଷ୍ଟ ପଏଣ୍ଟ ଉପରେ ବିଚାର କରାଯିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏହି ନୀତିକୁ ନିଷ୍ଠାର ସହ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବେ, ଏହା ଏକ ସମାବେଶୀ, ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ମଡେଲ ସୃଷ୍ଟି କରିବ, ଯାହା ଦେଶର ସମବାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଦେବ।କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ୨୦୩୪ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ଜିଡିପି ରେ ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଯୋଗଦାନକୁ ତିନିଗୁଣ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ବୋଲି ସେ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି ବୋଲି ସେ କହିଥିଲେ। ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ୫୦ କୋଟି ନାଗରିକ, ଯେଉଁମାନେ ସଦସ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି କିମ୍ବା ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣରେ ଆଣିବା। ଏହାବ୍ୟତୀତ ସମବାୟ ସମିତିଗୁଡ଼ିକର ସଂଖ୍ୟାକୁ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ୮.୩ ଲକ୍ଷ ସୋସାଇଟି ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଞ୍ଚାୟତରେ ଅତିକମରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରାଥମିକ ସମବାୟ ୟୁନିଟ୍ ରହିବ, ଯାହା ପ୍ରାଥମିକ କୃଷି ଋଣ ସମିତି (ପାକସ୍), ପ୍ରାଥମିକ ଦୁଗ୍ଧ ସମବାୟ ସମିତି, ପ୍ରାଥମିକ ମତ୍ସ୍ୟଚାଷ ସମବାୟ ସମିତି, ପ୍ରାଥମିକ ବହୁମୁଖୀ ପାକସ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରାଥମିକ ୟୁନିଟ୍ ହୋଇପାରେ। ଏହି ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକ ଯୁବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହେବ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସଂସ୍ଥାଗତ ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ୟୁନିଟକୁ ସଶକ୍ତ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିପାଇଁ ଏକ କ୍ଲଷ୍ଟର ଏବଂ ମନିଟରିଂ ସିଷ୍ଟମ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରାଯିବ।ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ମଡେଲ୍ କୋଅପରେଟିଭ୍ ଭିଲେଜ୍ ଇନିସିଏଟିଭ୍ ପ୍ରଥମେ ଗାନ୍ଧୀନଗରରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ନାବାର୍ଡର ଏକ ପଦକ୍ଷେପ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ରାଜ୍ୟ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଜରିଆରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତହସିଲରେ ପାଞ୍ଚଟି ଆଦର୍ଶ ସମବାୟ ଗ୍ରାମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ କରାଯିବ। ଶ୍ୱେତ ବିପ୍ଳବ ୨.୦ ମାଧ୍ୟମରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯିବ। ଶ୍ରୀ ଶାହ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୁଇଟି ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କମିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଯୋଜନାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ନୀତିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିଛି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ନୀତିରେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ଢାଞ୍ଚାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ରତମ ସମବାୟ ୟୁନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ପହଞ୍ଚିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରମୁଖ ଉପାଦାନ ରହିଛି। ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକରଣ ପରିଚାଳନା ପଦ୍ଧତିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବ। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ନୀତିକୁ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ୧୦ ବର୍ଷରେ ଆବଶ୍ୟକ ଆଇନଗତ ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି।କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱରାଷ୍ଟ୍ର ତଥା ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମବାୟ ନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶର ଗରିବଙ୍କ ସହିତ ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ କୃଷି ଇକୋସିଷ୍ଟମକୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିର ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଏବଂ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ କରିବା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଳିତ ସମବାୟ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି ବୋଲି ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମବପାୟ ନୀତି ଦୂରଦୃଷ୍ଟିସମ୍ପନ୍ନ, ବ୍ୟବହାରିକ ଏବଂ ଫଳପ୍ରଦ ବୋଲି ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ। ଶ୍ରୀ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ନୀତି ଆଧାରରେ ଭାରତର ସମବାୟ ଆନ୍ଦୋଳନ ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତାର ଶତବାର୍ଷିକୀ ବର୍ଷ ୨୦୪୭ ଆଡ଼କୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅଗ୍ରସର ହେବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ‘ସହକାର ସେ ସମୃଦ୍ଧି’ ର ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦ (ଜିଡିପି) ରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆତ୍ମସମ୍ମାନ ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହି ନୀତିର ମୂଳଦୁଆ ଭାବେ ଏକ ସଦସ୍ୟ କୈନ୍ଦ୍ରିକ ମଡେଲ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ସମବାୟର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହି ନୀତି ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଦିଗରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଛି। ଏହି ନୀତି ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ବିକାଶରେ ମହିଳା, ଯୁବକ, ଆଦିବାସୀ ଏବଂ ଦଳିତଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥାଏ।ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଅନୁସୂଚିତ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଯେପରି ବାଣିଜ୍ୟିକ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଭଳି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ତାହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଲାଗି ପ୍ରୟାସ କରାଯିବ ଏବଂ ସେମାନେ ଯେପରି କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ବ୍ୟବହାରର ସମ୍ମୁଖୀନ ନହୁଅନ୍ତି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବୈଶ୍ୱିକ ପ୍ରସାର ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଂଚିବା ପାଇଁ ଜାତୀୟ ସମବାୟ ରପ୍ତାନୀ ଲିମିଟେଡ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଚାଳିତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ପାକସ୍ (ପ୍ରାଥମିକ କୃଷି ଋଣ ସମିତି) ପାଇଁ ଏକ ମଡେଲ ବିକଶିତ ହୋଇସାରିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ସମବାୟ ସମିତି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଆଧାରିତ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପରିବେଶ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ “ସମବାୟ ସମିତି ମଧ୍ୟରେ ସମବାୟ” ନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଗତି ହେବ।
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପିଏମ ଜନଔଷଧି କେନ୍ଦ୍ର ଖୋଲିବା ପାଇଁ ୪୧୦୮ ପାକସ୍କୁ ଅନୁମୋଦନ କରାଯାଇଛି, ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଖୁଚୁରା ବିକ୍ରୟ କେନ୍ଦ୍ର ଚଳାଇବା ପାଇଁ ୩୯୩ ପାକସ୍ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି, ଏଲପିଜି ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ୧୦୦ ରୁ ଅଧିକ ପାକସ୍ ଆବେଦନ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ପାକସ୍ “ହର ଘର ନଳ ସେ ଜଳ” (ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରକୁ ଟ୍ୟାପ ଜଳ) ଯୋଜନା ଏବଂ ପିଏମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘର ଯୋଜନା ପରିଚାଳନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି।
ଶ୍ରୀ ଶାହ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ପାଇଁ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ମାନବ ସମ୍ବଳ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ତ୍ରିଭୁବନ ସହକାରୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ମୂଳଦୁଆ ପକାଯାଇଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ସରକାର ‘ସହକାର ଟ୍ୟାକ୍ସି “କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବେ, ଯାହା ଅଧୀନରେ ସମସ୍ତ ଲାଭ ସିଧାସଳଖ ଡ୍ରାଇଭରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମବାୟ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଭାରତ ନିଜର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଛି ଏବଂ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
ଅମିତ ଶାହ କହିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ଧୀରେ ଧୀରେ ସମବାୟର ମଡେଲକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଜୈବିକ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକର ରପ୍ତାନୀ, ବିହନ ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ ଓ ବିପଣନ ପାଇଁ ତିନୋଟି ବହୁ-ରାଜ୍ୟ ସମବାୟ ସମିତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଯେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ୨.୦ ଶ୍ୱେତ ବିପ୍ଳବ ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତମ୍ଭରେ ପରିଣତ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।
କେନ୍ଦ୍ର ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା ଏବଂ ବିକାଶକୁ ସମାବେଶୀ ତଥା ସୁଦୂରପ୍ରସାରୀ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସହଯୋଗ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି। ସେ ଶେଷରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସମବାୟ ନୀତି ସମବାୟ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗାମୀ ୨୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ରଖିବ ଏବଂ ଏହାକୁ ଏକ ଅବଦାନକାରୀ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବ।