ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଐତିହାସିକ ରାୟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ସରକାରଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିର ସମସ୍ତ ସମ୍ବଳକୁ ସାଧାରଣ ହିତ ପାଇଁ ଅଧିକାର କରିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ। ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଡି.ୱାଇ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଗଠିତ ୯ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ରାୟକୁ ବହୁମତ ଦେଇଛନ୍ତି।୭-୨ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ ରାୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାବି କରିପାରିବେ କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ହିତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଘରୋଇ ମାଲିକାନାର ସମ୍ବଳ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଅଧିକାର ତାଙ୍କର ନାହିଁ।ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡ଼ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବେଞ୍ଚ ଜଷ୍ଟିସ କୃଷ୍ଣ ଆୟରଙ୍କ ବେଞ୍ଚ ଦେଇଥିବାରାୟକୁ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି। ଜଷ୍ଟିସ୍ ଆୟରଙ୍କ ବେଞ୍ଚ ନିଜର ରାୟରେ କହିଥିଲେ ଯେ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୯(ବି) ଅନୁଯାୟୀ ବଣ୍ଟନ ପାଇଁ ସରକାର ସମସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାଲିକାନାର ସମ୍ବଳ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ।ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଜଟିଳ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ଯାହାକୁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ବେଞ୍ଚ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି ।
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସମ୍ମୁଖରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା ଯେ ଧାରା ୩୯ (ବି) ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସାଧାରଣ ସାମଗ୍ରୀକ ସମ୍ବଳ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ କି? ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସୁବିଧା ପାଇଁ ବଣ୍ଟନ ଲାଗି ସରକାରୀଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଏହିପରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ କି? ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ କି?ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦେଇଥିବା ରାୟରେ ପୂର୍ବର ସମସ୍ତ ରାୟକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେସବୁ ରାୟରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ସରକାର ସାଧାରଣ ହିତ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଘରୋଇ ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ ଏବଂ ବଣ୍ଟନ କରିପାରିବେ। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ପୂର୍ବ ରାୟରେ ସମାଜବାଦୀ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଜଷ୍ଟିସ୍ ବି.ଭି ନାଗରତ୍ନା ୭ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସହ ପୃଥକ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଆଂଶିକ ସହମତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଜଷ୍ଟିସ୍ ସୁଦର୍ଶନ ଧୁଲିଆ ଏହି ୭ ଜଣ ବିଚାରପତିଙ୍କ ରାୟର ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ନେଇ ନିଜର ମତଭେଦ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।ଶୀର୍ଷ କୋର୍ଟରେ ଏନେଇ ୧୬ ମାମଲା ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେଉଁଥିରେ ମୁମ୍ବାଇ ସ୍ଥିତ ସମ୍ପତ୍ତି ମାଲିକ ସଂଘ (ପିଓଏ) ଦ୍ବାରା ୧୯୯୨ରେ ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ମୁଖ୍ୟ ଆବେଦନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଗୃହ ଏବଂ କ୍ଷେତ୍ର ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏମଏଚଏଡିଏ) ଅଧିନିୟମର ଅଧ୍ୟାୟ ୮-ଏ କୁ ପିଓଏ ବିରୋଧ କରିଛି ।
୧୯୮୬ରେ ଯୋଡା ଯାଇଥିବା ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ, ସରକାରୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ବେଆଇନ କୋଠା ଏବଂ ସେଭଳି ଜମିରେ ନିର୍ମିତ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଯଦି ସେଠାରେ ରହୁଥିବା ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ପୁନଃବିସ୍ଥାପନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି।ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ପରେ ରାୟ ସଂରକ୍ଷିତ ରଖିଥିଲେ। ଶୁଣାଣି ସମୟରେ, ମୁଖ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ବିତର୍କ ଚାଲିଥିଲା କି ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସାଧାରଣ ସାମଗ୍ରୀକ ସମ୍ବଳ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ କି? ଏହିପରି ସମ୍ପତ୍ତି ରାଜ୍ୟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବେ କି ?
ଏହି ମାମଲାରେ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଥିଲା ଯେ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୯ ବି ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ସାଧାରଣ ସାମଗ୍ରୀକ ସମ୍ବଳ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ଏହାକୁ ହାସଲ କରି ଏହାକୁ ସାର୍ବଜନୀନ କରିପାରିବ କି?ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ସାଧାରଣ ସାମଗ୍ରୀକ ଉତ୍ସ ନୁହେଁ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସାମଗ୍ରୀକ ଉତ୍ସ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ମତ। ଘରୋଇକରଣ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହାର ସମସାମୟିକ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ।